Afbeelding

Sint Anthoniepolder overleefde de Sint-Elisabethsvloed

wo 17 nov 2021, 12:38 Algemeen 170 keer gelezen

Sint Anthoniepolder - Donderdag 18 november staan we uitgebreid stil bij de 600-jarige herdenking van de Sint-Elisabethsvloed. In 1421 liep een groot deel van ons huidige leefgebied onder water. De Sint-Anthoniepolder bij Maasdam bleef droog. Van hieruit begon de inpoldering en ontstond de Hoeksche Waard met zijn 60 polders.

De Sint Anthoniepolder is bedijkt in 1358 onder de naam ‘s Heer Hugensland. Deze polder is de enige die de ramp van 18 november 1421, de Sint Elisabethsvloed redelijk ongeschonden is doorgekomen. De polder vormde zodoende het begin van de huidige Hoeksche Waard. De inpoldering begon in 1436 met Het Oudeland van Strijen. Daarna volgden al snel de polders van Moerkerken en het Munnikenland van Westmaas (1439). Helaas zijn er van deze periode geen archiefstukken bewaard gebleven. Mogelijk heeft de brand van 1852 in de woning van de penningmeester hierbij een rol gespeeld.

Boezemgemeenschap

Na de bedijking in 1439 werd de Sint Anthoniepolder opgenomen in de boezemgemeenschap van de Binnenbedijkte Maas. Het overtollige water uit de polders vond door via de boezemvliet zijn weg vinden naar de Oude Maas. De boezemvaart tussen Maasdam en Puttershoek ligt er nog steeds. De sluis in Puttershoek moest wijken voor de dijkversterking na de watersnoodramp van 1953. Het inmiddels gesloopte gemaal ’t Hooft van Benthuizen zorgde daarna voor de afwatering.

Oudste kerk

Ook het kerkje overleefde de ramp. De oorspronkelijke kerk werd in 1357 gebouwd, de toren dateert van 1375. Dankzij de ligging op een terp hebben kerkgebouw en toren de grote overstromingen goed doorstaan. Daardoor trotseerde het de Sint-Elisabethsvloed en werd het een toevluchtsoord voor inwoners die voor het water op de vlucht waren. Het was een rooms-katholieke parochiekerk en gewijd aan Antonius van Egypte. De kerk behoorde tot 1559 tot het bisdom Luik. De huidige kerk is in de 15e eeuw gebouwd.

Dominee Schmidt
Een van de predikanten die in Sint-Anthoniepolder hebben gestaan is dominee Schmidt, de vader van de bekende kinderboekenschrijfster Annie M.G. Schmidt. Zij werd in Kapelle in Zeeland geboren en kreeg dezelfde naam als haar jong overleden zusje, dat in Sint Anthoniepolder is gestorven en begraven. De kerkklok was in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers ingescheept om omgesmolten te worden voor oorlogsmaterieel. Het bewuste schip werd echter in de toenmalige Zuiderzee tot zinken gebracht. Na de oorlog werd de klok teruggeplaatst in de toren.

Watermolens
Van oudsher zorgden watermolens voor de bemaling van de Sint Anthoniepolder. De huidige Polderse molen uit 1749 is voor zover nu bekend de derde molen. Het is niet precies bekend van welk jaar de eerste molen dateert. Maar vanaf 1604 is er in de archieven sprake van een regelmatig onderhoud aan de molen. In 1637 is deze molen vervangen. De nieuwe molen heeft het tot 1749 volgehouden. In dat jaar is besloten om op dezelfde plek een nieuwe, stenen molen te bouwen. 

Poldersche molen
Deze watermolen aan de Polderdijk staat bekend als de Poldersche molen en is een Rijksmonument. Aan het begin van de eeuw is de molen ingrijpend gerestaureerd. In 2020 volgde een tweede restauratie. Nadat het scheprad was vastgelopen, raakten onderdelen van de molen beschadigd. Tegelijkertijd is ook het erf opgehoogd. Samen met de Oostmolen dient de Poldersche molen nog steeds als reservebemaling voor waterschap Hollandse Delta. 

Afbeelding

Uit de krant