Dansende spreeuwenwolken. (Foto: Arie Leijdens)
Dansende spreeuwenwolken. (Foto: Arie Leijdens)

Slaaptrek, zo massaal, zo indrukwekkend!

Binnen een week mocht ik van twee verschillende vogelsoorten de indrukwekkende slaaptrek beleven. Diverse vogelsoorten zoeken bij het vallen van de avond gemeenschappelijke slaapplaatsen op om diverse redenen. Met z’n allen ben je waakzamer voor mogelijke predatoren. 

Tekst: Peter de Barse 

Bovendien is de kans dat je als individu wordt gegrepen verwaarloosbaar. De slaapplaatsen zijn verder slecht toegankelijk voor mogelijke vijanden. Daarom bevinden deze zich vaak in of nabij ondiepe wateren. Als u in de namiddag in onze Hoeksche Waard ganzen westwaarts ziet vliegen zijn dat vooral Brandganzen, onderweg naar hun slaapplaats in het Haringvliet. Kolganzen trekken dan juist zuidwaarts om te slapen in de ondiepe wateren bij de Sassenplaat in het Hollandsch Diep. Ik ben onlangs speciaal voor de Kraanvogels naar het Diepholzer Moor (ten noordoosten van Osnabruck Duitsland) gegaan. 

Pleisterplaatsen
Op hun reis vanuit het hoge noorden naar hun overwinteringsgebieden in Spanje hebben ze een aantal pleisterplaatsen die veilig zijn om te slapen en waar in de omgeving voldoende voedsel aanwezig is. Denk daarbij aan oogstresten en wortels van diverse gewassen. Moor is de aanduiding voor hoogveen en rondom Diepholz zijn grootschalige Mooren nog aanwezig. Als je bij zonsondergang op veilige afstand van een slaapplaats in zo'n Moor gaat staan zie je vanuit het niets in een breed front duizenden Kraanvogels binnenvallen. Dat doen ze met veel ‘kabaal' wat het spektakel nog indrukwekkender maakt. Ik gun een ieder dit eens mee te maken! In de vroege ochtend zie je de Kraanvogels weer vertrekken om te gaan eten in de omliggende velden of om verder te trekken naar het zuiden. Een dag na thuiskomst ging het voor een flitsbezoek met drie andere leden van de Vogelwerkgroep naar Tiengemeten. Om 16.00 uur de pont om op verschillende punten te gaan staan om de invallende Spreeuwen te tellen. Binnen een uur zie je de ene na de andere groep over je heen vliegen. Soms met 100, maar ook groepen van een paar duizend.

Veilig overnachten
De Spreeuwen komen vanuit alle windstreken naar Tiengemeten, omdat midden op het eiland in de rietvelden het veilig overnachten is. Het binnenvallen gebeurt zwijgzaam, maar eenmaal op de slaapplaats is het gekwetter niet van de lucht! Bij onrust, bijvoorbeeld door een jagende Havik, gaat de gehele groep op en zie je de bekende dansende spreeuwen wolken. Omdat elke spreeuw zeven nabije soortgenoten in de gaten houdt vinden er nooit botsingen plaats! Om 17.10 uur terug op de pont met een oogst van 125.000 Spreeuwen. Wat een belevenis en u kunt dat meemaken!

Slaaptrek van kraanvogels. (Foto: Peter de Barse)