Column burgemeester 80 jaar Vrijheid: Stilte
Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In april en mei worden in de Hoeksche Waard tal van activiteiten georganiseerd om de Tweede Wereldoorlog te herdenken, maar ook om onze vrijheid te vieren. Burgemeester Erik van Heijningen neemt u in zijn maandelijkse column mee in de voorbereidingen.
Hoeksche Waard - 'Op 4 mei staan wij met velen letterlijk en figuurlijk stil bij de dodenherdenking. We herdenken de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogssituaties en vredesoperaties daarna. De 2 minuten stilte die wij bij de herdenkingen in acht nemen, geeft gelegenheid te bidden voor en te denken aan de oorlogsslachtoffers en hun nabestaanden. Tot in vele generaties wordt de pijn van het verlies en vaak ook het onrecht gevoeld.
Ik vind het van groot belang dat er echte stilte is in die 2 minuten. Hoe stiller de wereld op dat moment is, hoe beter onze gebeden en gedachten aankomen, denk ik weleens.
Na de oorlog probeerden de mensen, opkrabbelend uit de ellende, het leven weer op te pakken. In die saamhorigheid hielpen we elkaar zoveel mogelijk. Maar er was ook stilte, soms oorverdovende stilte. De omstandigheden brachten mee dat er vaak geen ruimte was om te praten over eigen en andermans leed. Voor sommigen was het leed te groot om aan te raken en wilde men er niet meer over praten.
Geen luisterend oor
Er werd soms ook geoordeeld. Mensen die voor de Duitsers hadden moeten werken, kregen het verwijt dat ze dat vrijwillig hadden gedaan, al hadden ze geen keuze. Mensen die in de Jappenkampen in Indonesië hadden gezeten en jaren na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland aankwamen, troffen bepaald geen luisterend oor. Dus al gauw hielden zij hun mond, als ze al over hun verschrikkelijke ervaringen konden spreken. En wat te denken van de kinderen van NSB-ouders, die door de omgeving, zelfs door leraren in de klas, werden gebrandmerkt. Zij gingen onder zware druk en spanning door het leven.
Dus die stilte is in vele decennia beklemmend, vaak ook traumatisch geweest, tot in de volgende generaties aan toe. Sommige oorlogsslachtoffers konden pas op hoge leeftijd spreken, en toch nog uitleg geven aan hun kinderen en omgeving waardoor er alsnog inzicht en begrip ontstond. Anderen namen hun geheimen mee het graf in. Hun kinderen probeerden door onderzoek te laten zien wat er in het verleden was gebeurd. Hoeveel boeken over dit onderwerp hebben wij al niet