'Van hard werken is nog nooit iemand doodgegaan’
Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In april en mei worden in de Hoeksche Waard tal van activiteiten georganiseerd om de Tweede Wereldoorlog te herdenken, maar ook om onze vrijheid te vieren. Burgemeester Erik van Heijningen neemt u in zijn maandelijkse column mee in de voorbereidingen.
Column 80 jaar vrijheid
Hoeksche Waard - 'Wat is nu kenmerkend voor inwoners van de Hoeksche Waard? Ik heb me die vraag gesteld in het kader van het project 80 jaar vrijheid/wederopbouw. Zijn er 1 of meer gedragskenmerken te onderscheiden die verbonden zijn aan het leven hier?
Op voorhand: ik heb geen wetenschappelijk onderzoek verricht, maar stilgestaan bij mijn waarnemingen in dit gebied. Ik ken dit gebied al wat langer dan vandaag (ofwel 13 oktober 2023, toen ik startte als waarnemend burgemeester). Het moet ergens rond 1971 geweest zijn dat ik voor het eerst met het pontje van Hekelingen naar Nieuw-Beijerland ging. Een uitwedstrijd als 10-jarig jongetje met een voetbalteam van V.V. Spijkenisse. Ik kon toen niet bevroeden dat ik in mijn loopbaan zo veel met dit gebied te maken zou krijgen. En met genoegen.
Hard werken
Natuurlijk heb ik van jongs af aan meegekregen dat er hard gewerkt moet worden. Er moet brood op de plank komen, we zijn zuinig met alles, repareren wat we kunnen en zien luxe als een uitzondering. De generaties van de Tweede Wereldoorlog hebben dat overgedragen aan hun kinderen. Wijlen mijn vader, als kind flauwgevallen op straat tijdens de hongerwinter (Den Haag, 1944), kon woest worden als we naar zijn indruk zaten te klieren met eten. De ouderen onder u herkennen dit beeld van thuis. Kortom, in heel Nederland was er een cultuur van hard werken. Er moest geld verdiend worden om te leven, het land moest weer worden opgebouwd. Ook in de Hoeksche Waard, al was er tijdens de oorlog op het eiland relatief meer eten dan in de grote steden.
Fysieke inspanningen
Ik denk dat de cultuur van hard werken hier nog een andere voedingsbodem heeft. Misschien wel letterlijk en figuurlijk. Het bewerken van land vraagt veel en voortdurende fysieke inspanningen, dag in, dag uit, door weer en wind. Dat gold natuurlijk in het bijzonder voor de knechten, maar uiteindelijk ook voor de eigenaar-boer zelf. Die cultuur bestaat hier al eeuwen, in alle gemeenschappen. De knechten en hun gezinnen leefden in kleine, vaak bouwvallige en tochtige huisjes. Afstanden moesten lopend overbrugd worden. Kinderen gingen lopend en later fietsend naar school, tot Dordrecht en Rotterdam aan toe. Bijvoorbeeld dagelijks van Strijen naar Dordrecht, midden in de winter. Leven en overleven. Dit soort verhalen ken ik uit de gesprekken die ik mag voeren bij mijn bezoeken aan de mensen thuis. Echtparen die 60, 65 of maar liefst 70 jaar getrouwd zijn, 100-jarigen of nog ouder of gewoon tijdens spontane ontmoetingen. Ook als mensen niet meer in de agrarische sector werkten, maar bijvoorbeeld in de bouw of industrie, dan nog waren het harde werkers. Man en vrouw samen – want ook het huishouden vroeg veel inzet.
Dankbaarheid en eenvoud
Maar dit kenmerk staat niet op zichzelf. Het is verbonden met dankbaarheid, vreugde en eenvoud. Dankbaar voor meer luxe door de jaren heen. Een oudere man vertelde mij over de ontwikkeling: "Zo arm als Job en zo wijs als Salomo.”
Mooie eigenschappen hier in de Hoeksche Waard.'
Heeft u ideeën, wilt u meewerken of wilt u met een activiteit aansluiten op het programma, stuur dan een e-mail naar: 80jaarvrijheid@gemeentehw.nl. Kijk voor meer informatie op www.gemeentehw.nl/80jaarvrijheid. Daar leest u hoe het programma eruitziet.