Column 80 jaar Vrij: Goed en fout
Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In april en mei worden in de Hoeksche Waard tal van activiteiten georganiseerd om de Tweede Wereldoorlog te herdenken, maar ook om onze vrijheid te vieren. Burgemeester Erik van Heijningen neemt u in zijn maandelijkse column mee in de voorbereidingen.
Hoeksche Waard - 'Als we het over de Tweede Wereldoorlog hebben, dan is het onderscheid tussen ‘goed’ en ‘fout’ snel gemaakt: de Duitsers waren fout, de geallieerden en wij waren goed. Duitsland onder Hitler was de agressor; met zijn leger viel hij landen binnen en zijn ideologie was kwaadaardig. Een tamelijk zwart-witte vergelijking dus.
Maar ook in oorlogstijd waren er tal van situaties waarin het onderscheid tussen goed en fout niet zonder meer te maken was. Er waren Duitse soldaten die de bevelen uitvoerden, maar tegelijkertijd goede dingen voor Nederlandse burgers probeerden te doen. Er waren verzetsstrijders, die door omstandigheden ten onrechte personen neerschoten. Allemaal mensen in complexe situaties waaruit het moeilijk ontsnappen was.
Vergeving
Na de oorlog leefde het onderscheid tussen ‘goed’ en ‘fout’ nog lang voort. Kwam je uit een ‘foute’ familie, dan werd jou werk geweigerd. Maar ook menig kind, bijvoorbeeld van NSB-ouders, had het op school zwaar te verduren. Gelukkig ging niet iedereen mee in deze houding.
In mijn nieuwjaarstoespraak van 2024 heb ik het verhaal aangehaald van een boer die zorgde voor de kinderen van de NSB-buurman. Hij vergaf hem toen hij na de oorlog, na bestraffing, terugkeerde op de boerderij. Met als motto: we moeten weer verder samen als buren.
In de laatste jaren van de oorlog, toen de bevrijding in zicht kwam, leefde er hoop dat we in eensgezindheid het land weer zouden opbouwen en besturen. Maar na de bevrijding leefden de politieke discussies al gauw weer op. En ondanks die verdeeldheid gingen de schouders eronder: de wederopbouw werd ter hand genomen.
Respect voor anderen
Die praktische houding van samenwerking, ook al zijn er levensbeschouwelijke of politieke verschillen, vind ik vaak terug in de Hoeksche Waard. Ook nu nog. Ieder heeft het recht te kiezen voor een eigen levensbeschouwing en deze in eigen kring aan te hangen, maar het is goed respect te hebben voor ‘anderen'. In de buurt, op straat, op werk of in de vereniging.
Dat gaat natuurlijk alleen goed als