Ernstig zieke modelbouwer Marie Bestebreur verguld met z’n laatste expositie

Oud-Beijerland - Ze waren zo’n hecht team: hij voor het grovere werk, zij frutselde de aankleding in elkaar. Marie en Annie Bestebreur maakten zo heel wat modelkunstwerkjes, van poppenhuizen tot kerken. Kloppend tot in detail. Drie jaar geleden overleed Annie en inmiddels blijkt Marie helaas ongeneeslijk ziek. De fut is eruit, maar hij krijgt tot z’n grote genoegen nog een laatste expositie, de opening is vrijdag 17 juli. Nota bene in z’n eigen Kerkstraat.

Z’n hele, inmiddels 80-jarige, leven heeft Marie in de Oud-Beijerlandse Kerkstraat gewoond. Hij is er geboren en sinds z’n huwelijk in 1982 woont hij iets verderop, op nummer 21. Wie kent het witte huis niet, pal aan de centrumstraat zonder trottoir? Geen plant in de vensterbank, maar altijd een aandachttrekkend modelbouwtafereel. 
Nog steeds, al duurt dat niet lang meer. Want het opruimen is begonnen, met pijn in het hart. Maar Marie is realist genoeg om te beseffen dat het niet langer gaat. Het gemis van z’n vrouw, maar zeker z’n eigen lichamelijke situatie maakt het knutselen onmogelijk.

Hernia

Marie heeft twee rechterhanden, dat mag duidelijk zijn. Daardoor deed hij al jong, naast z’n dagelijks werk, ‘s avonds allerlei klusjes overal. Dat leverde hem een fikse hernia op. Na een operatie was het klussen afgelopen en verveelde hij zich ‘s avonds. ‘Mijn vrouw bestelde toen een bouwpakketje van hout waarmee je een groentekar in elkaar kon zetten’, vertelt Marie, ‘dat vond ik zo leuk dat ik de smaak te pakken kreeg. Een nieuwe hobby was geboren. Dat groeide en groeide en in korte tijd was de schuur een complete werkplaats.’ Het was veel uitproberen in het begin. Maar het materiaal en gereedschap werden steeds verfijnder en zo groeide het verder uit. 
Moeiteloos doet Bestebreur een greep: ‘Oh ja joh, kerken, winkeltjes van vroeger, poppenhuizen, handkarren en ook schoolklassen. Als een schoolhoofd afscheid nam vroeg de school me soms een klas op schaal na te bouwen. We deden het samen, ik het grovere werk en de techniek zoals de verlichting, Annie deed de aankleding. Heel precies, ze heeft wat minuscule brei- en haakwerkjes gemaakt. We hadden ook lol samen. Had ik weer iets in elkaar gepriegeld, paste haar breiwerkje er net niet in. “Hé Bestebreur, klopt niet, zet je bril eens recht”, zei ze dan.’

800 melkbussen

Met hun spullen stonden ze in het hele land op exposities en braderieën, tot aan België toe. ‘We hadden soms wel 42 meter vloeroppervlak nodig. En je had leuke contacten met mensen. Een mevrouw vroeg ons eens een melkkar met paard en wagen na te maken, haar vader was melkboer geweest. Daar hoorden heel veel kleine melkbusjes bij. We hebben twee wagens gemaakt, in totaal 800 bussen. Allemaal met de hand op de draaibank, Annie schilderde ze. We waren onderhand zelf een melkbus.’ 

Brand

Een grote schok voor het echtpaar was een fikse brand op de bovenverdieping in hun huis in het jaar 2000. ‘We hadden net alles weer teruggezet van een expositie’, blikt Marie terug, ‘echt alles was verbrand. Het was verschrikkelijk. Gelukkig kon ik me er snel overheen zetten en ben toen in de schuur maar weer begonnen.’
Zodoende is de monumentale Dorpskerk twee keer gemaakt door Marie. Het dak (met talloze minuscule leitjes) kan er letterlijk af en dan ontvouwt zich aan de binnenkant een tot in detail nagemaakt kerkinterieur. De mini-kroonluchters kunnen branden, de kleuren van de glas-in-loodramen zijn exact, het witte orgel is er, alle verhoudingen kloppen.
Nou ja, er is wel iets met die dominee op de kansel. ‘Dat was zo’n priegelwerk’, lacht Marie, ‘toen het bijna klaar was bleek het poppetje er net niet in te passen. Zodoende ontbreken de voeten. Maar dat ziet niemand.’
De kerk krijgt een mooie plek in kerkelijk centrum Maranatha naast de Dorpskerk zodra de verbouwing daar afgerond is. Ook de Hersteld Hervormde Anathothkerk bouwde Bestebreur na. Hij is lid van die kerk en schenkt z’n creatie aan de kerkelijke gemeente.

Zagen op de millimeter

Marie kan niet eens bij benadering schatten hoeveel ze gemaakt hebben. ‘Dat loopt in de duizenden. Bijna alles maakte ik zelf, maar soms kochten we dingen zoals paardjes of onderstellen van een kinderwagen. Die moest ik dan wel weer op maat solderen. Ik werkte het liefst met triplex of MDF, dat kan je op de millimeter zagen.’ 
Een echt topstuk heeft hij niet, al springt een groot poppenhuis er wel uit. ‘Daar zit een verhaal aan. We kregen het aangeboden van mensen, ze bleven maar aandringen. Het was in slechte staat. Helemaal gerestaureerd en opnieuw ingericht. We gaven er uiteraard wat voor, en naderhand bleek dat die mensen er heel blij mee waren. Want van het geld konden ze kleding voor hun kinderen kopen, dat is toch triest hé?’

Het is stil geworden in het huis aan de Kerkstraat waar talloze schaalmodellen en andere attributen nog herinneren aan wat voorbij is. ‘Ik kan me aardig redden en gelukkig kijken er nog wel wat mensen naar me om’, vervolgt Marie, ‘zoals Bert Tuk die schuin achter me woont en Marja van der Linden en haar man, en er is thuishulp. Daar ben ik erg dankbaar voor.’ 

Expositie in Gallery Griend

Vincent van de Griend woont en werkt luttele meters verderop in de Kerkstraat in zijn galerie. Hij hielp een keer bij Marie thuis een bed versjouwen en zag de fraaie kunstwerken. ‘In gesprek met Bert Tuk kwamen we toen op het idee dat het toch erg leuk zou zijn Marie nog een podium te bieden en hem met zijn kunstwerken in het zonnetje te zetten,’ vertelt Vincent. Als kunstenaar heeft Vincent bewondering voor het werk van Marie. ‘Het is echt van niveau, heel verfijnd. Wat een arbeid zit daarin, ga er maar aan staan. Zo’n kerk alleen al, bizar veel werk, erg knap gemaakt.’ Dat beaamt Bert. ‘Marie’s werk is het bekijken waard en het zal zeer waarschijnlijk z’n laatste expositie worden. We zijn blij dat we dit nog voor ‘m kunnen doen.’

 In het voormalige kerkje aan de Kerkstraat 35a worden de miniaturen in Gallery Griend geëxposeerd op vrijdag 17 en zaterdag 18 juli van 10.00 tot 17.00 uur. En op woensdag 22 juli, van 12.00 tot 17.00 uur, de toegang is vrij. Of er een vervolg komt hangt af van de belangstelling, laat Vincent weten. 
Marie is er zeer verguld mee. ‘Ik ben heel blij dat die jongens dit voor me willen doen. Een expositie in m’n eigen straat, echt heel leuk.’ Daarna moet er onvermijdelijk geruimd worden. ‘Er zal misschien wat naar musea gaan, ik geef het een en ander weg, heb al veel weggegeven, veel is al verkocht, we zullen zien,’ blikt Marie rond. Hij zucht eens diep. ‘Natuurlijk valt het me zwaar, maar als ik weet dat het goed terecht komt kan ik er mee leven.’

(tekst: Conno Bochoven)