Bakker Jan Verkerk weerde zich dapper in de oorlog

Westmaas - Jarenlang lag het min of meer vergeten bij Arjan Verkerk in huis. Een herinneringsdocument van het Nederlandse leger voor zijn vader Jan Verkerk. Die bood, samen met soldaten uit het 3e Depot-Bataljon fel en dapper verzet in de meidagen van de oorlog in 1940. ‘Vader vertelde er nooit over, hij moet er heel wat meegemaakt hebben, en ik zou er nu na zoveel jaar toch graag meer over willen weten’, zegt Arjan.

Toen zijn vader Jan Verkerk overleed in 1992 kwam het document bij het leegruimen van het huis tevoorschijn. Vooral bij veel oudere inwoners uit Westmaas is de naam Jan Verkerk nog zeker bekend. Jarenlang had hij een bakkerij aan de Munnikendijk. 
Zijn vader Arie, de grootvader van Arjan dus, begon de bakkerij in de 20-30’er jaren van de vorige eeuw. ‘Van mijn grootvader, met wie ik een hele goed band had, is bekend dat hij in de crisisjaren voor de Tweede Wereldoorlog uitbrak brood gaf aan mensen die het echt niet konden betalen’, vertelt Arjan. Toen zoon Jan, geboren in 1919, ook bakker wilde worden hebben ze samen de zaak gerund en hadden ze een veehouderij.

In de meidagen van 1940 moest de toen 20 of 21-jarige bakkerszoon het opnemen als soldaat tegen de Duitse valschermjagers en luchtlandingstroepen die Nederland binnenvielen. Het 3e Depot-Bataljon had de taak Delft te verdedigen. Een schier onmogelijk opdracht tegen zwaar bewapende en goed getrainde Duitse keurtroepen. Het Nederlandse bataljon bestond voor het grootste deel uit ongeoefende soldaten waarvan er velen nog nooit één schot gelost hadden en de uitrusting van de soldaten was ‘uit den aard der zaak zeer onvolledig’, aldus de tekst van het document.

Niettemin werd dankzij heldhaftig verzet een eerste aanval op de stad afgeslagen. Al kostte dat wel heel veel levens. Waarschijnlijk is het document al kort na de meidagen verstuurd. Arjan weet er eigenlijk weinig tot niets van. ‘Ik ben enig kind. Mijn vader sprak nooit over de oorlog, mijn moeder ook niet trouwens. Of hij krijgsgevangen is geweest, waar hij terecht kwam, ik weet het niet. Van het bestaan van het document wist ik tot na de dood van m’n ouders niets af.’
Achteraf had Arjan het wel graag geweten. ‘Mijn vader had een rustig en vriendelijk karakter. Maar hij had weleens opmerkelijke woede-uitbarstingen. Ik denk nu achteraf dat het wellicht met onverwerkte trauma’s uit de oorlog te maken zou kunnen hebben. Met de wetenschap van nu had ik dat dan beter kunnen plaatsen.’

Naast bakker stond Jan Verkerk overigens ook bekend als getalenteerd voetballer. Hij speelde bij Heinenoord en de voetbalclub uit Mijnsheerenland G.O.Z.
De familie Verkerk was een echte middenstandsfamilie, want ook een broer van Jan Verkerk, Piet, zal bij velen nog wel bekend zijn als de melkboer op Westmaas. Zoon Arie en diens vrouw namen de zaak later over. Arjan koos niet voor het bakkersvak, hij volgde een opleiding tot marechaussee en werkte later bij de politie. Hij is al vele jaren weg uit de Hoeksche Waard en woont in Spijkenisse.

Eerbetoon aan vader
Het document lag bij hem thuis en ergens liet het ‘m niet met rust. ‘Het blijft toch in m’n hoofd spelen wat er daar allemaal gebeurd is in die eerste oorlogsdagen. Het moet zondermeer heel heftig geweest zijn voor een jonge jongen gezien de lange lijst met gesneuvelden. Waar was m’n vader mee bezig? Wat heeft hij meegemaakt?, dergelijke vragen blijven je bezig houden. Bij het document zat een medaille, tot m’n grote spijt kan ik die nergens meer vinden.’
Arjan denkt dat er nog maar weinig mensen in de Hoeksche Waard en Westmaas zijn die iets weten van het dappere optreden van z’n vader in de eerste oorlogsdagen. ‘Toch wil ik er mee naar buiten treden, als een soort eerbetoon aan m’n vader. Mijn hoop is dat er mensen zijn, vooral uit Westmaas, die meer over de oorlogservaringen van mijn vader weten. Wellicht heeft hij anderen weleens iets verteld. Ik zou het zeer op prijs stellen als ze contact met mij opnemen.’
Wie informatie heeft kan mailen met: a.verkerk32@upcmail.nl.

(tekst: Conno Bochoven)