Natuurbegraafplaats Zomerlanden: eeuwige rust in de natuur

Heinenoord - Natuurbegraafplaats Zomerlanden in Heinenoord opende in 2021 haar deuren. Inmiddels zijn er in Nederland zo’n 30 natuurbegraafplaatsen, maar Zomerlanden is de eerste in Zuid-Holland. Deze bijzondere plek biedt een unieke manier van begraven: bij natuurbegraven versmelt het graf uiteindelijk met de natuur. Hier gaat respect voor de overledene hand in hand met respect voor de natuur en het milieu.

‘Zomerlanden is onderdeel van de overkoepelende organisatie Natuurbegraafplaatsen van Waarde’, vertelt Lida, medewerkster van Zomerlanden. ‘Van Waarde beheert inmiddels negen locaties door het land. Zomerlanden is een prachtig, veelzijdig loofbos van negen hectare groot. Het terrein is voorzien van diverse wandelpaden en biedt de mogelijkheid om je eigen, persoonlijke plek te kiezen. Er zijn geen vooraf gedefinieerde plekken, alles is natuurlijk en vrij.’

Een belangrijk doel van Zomerlanden is het herstel en behoud van het natuurgebied. Bij natuurbegraven wordt een eenmalig bedrag betaald voor eeuwigdurend grafrecht, waarvan ook het onderhoud van het gebied wordt gefinancierd. ‘De nabestaanden hoeven zich geen zorgen te maken over het graf’, legt Lida uit. ‘Het onderhoud wordt gedaan door natuurbeheerders die werken volgens een natuurplan. We gebruiken geen traditionele gedenktekens, maar houten boomschijven waarop nabestaanden zelf iets kunnen laten plaatsen. De natuur blijft doorgroeien, ook over de boomschijf heen. Uiteindelijk zie je het graf niet meer; het wordt één met de natuur. 
Het graf blijft voor altijd intact en wordt nooit geruimd. Met behulp van coördinaten kunnen nabestaanden het graf altijd terugvinden. Bloemen mogen alleen tijdens de uitvaart bij het graf worden neergelegd. Ze blijven twee weken liggen en worden daarna naar een nabijgelegen composthoop gebracht. Het idee achter natuurbegraven is dat de overledene opgaat in de natuur, die zijn of haar rustplek omarmt. De overledene heeft zo eeuwige rust. Het graf wordt echt teruggegeven aan de natuur.’

Sommige mensen hebben behoefte aan een blijvende gedenkplek na de crematie. Zij kiezen dan voor een urngraf op Zomerlanden. De as wordt niet verstrooid, maar de urn wordt begraven onder de vruchtbare humuslaag om de natuur zo min mogelijk te verstoren. 
‘Voor zowel een urngraf als een gewoon graf gelden daarom enkele voorwaarden’, aldus Lida. ‘De kist en de kleding van de overledene moeten van natuurlijk afbreekbare materialen zijn. Je kunt bijvoorbeeld een mand of een doek gebruiken in plaats van een kist. Het is belangrijk voor ons om de natuur zo min mogelijk schade toe te brengen. We proberen onszelf continu te verbeteren en op verschillende manieren te verduurzamen. We zijn dit jaar bijvoorbeeld begonnen met het creëren van een eetbare tuin. Een mooie manier om te vergroenen én mens en natuur met elkaar te verbinden.’

Op Zomerlanden worden ook regelmatig activiteiten georganiseerd. Veelal zijn dit lichte activiteiten. Passend bij de begraafplaats en bedoeld om mensen met elkaar en met de natuur te verbinden. Lida: ‘Zo hebben we in de zomer met een natuurlijk georiënteerde bloemist bloemen geplukt in het bos en daar boeketten mee gemaakt. Je raakt op deze manier geïnspireerd om op een andere wijze met bloemen om te gaan en geen bespoten bloemen meer te gebruiken. Ook hebben we een prachtig ligconcert gehouden in de ontvangstruimte waar veel belangstelling voor was. Daarnaast bieden we ook persoonlijke en groepsrondleidingen aan. Om de sfeer op Zomerlanden goed te kunnen voelen en een goed beeld te krijgen van hoe mooi het hier is, moet je de begraafplaats met eigen ogen zien.’

Ben je nieuwsgierig geworden naar dit bijzondere natuurgebied? Iedereen is van harte welkom om kennis te komen maken. Zomerlanden is namelijk ook een fijne plek om gewoon even rustig te wandelen en de schoonheid van de natuur te ervaren.

Zomerlanden

Boonsweg 117

3274 LH Heinenoord

Telefoonnummer: 0186 700 208