Gedicht dwangarbeider Thieme voorgedragen door zoon bij monument ‘Moeder’

Heinenoord - Tijdens Dodenherdenking, maandag 4 mei bij het monument Moeder bij Heinenoord werd uitvoerig stilgestaan bij één van de 10 mensen die daar op 18 februari 1945 door de Duitsers werden terechtgesteld: Henderik Duvalois. 

Medio 1944 sloot Rotterdammer Henderik zich aan bij de groep van Rien van der Stoep. Hij gaf wapeninstructie in zijn eigen woning, wat inhield dat er wapens moesten worden aan- en afgevoerd. Zijn vrouw Wilhelmina zette haar kinderwagen in voor wapentransporten. Op 2 januari 1945 werd Henderik opgepakt door de politie, verdacht van diefstal. Hij werd op 4 januari 1945 vrijgelaten. De politie/SD hield hem kennelijk in de gaten want op 13 februari 1945 gebeurde wat iedere verzetsman of -vrouw continu boven het hoofd hing. De SD stampte het huis in de Schildstraat binnen en nam Duvalois mee. Hij kon nog net een pistool, dat hij op het moment van de inval in zijn hand had, achter de kachel gooien, maar dat mocht niet baten. Hij moest mee naar het Haagseveer. Vervolgens kwam hij terecht in het Oranjehotel.

In de vroege ochtend van 18 februari 1945 gingen enkele celdeuren van het Oranjehotel open en tien mannen, onder wie Henderik Duvaloois werd toegesnauwd dat ze moesten ‘mitkommen’. De mannen werden een vrachtwagen ingeduwd, op weg naar Heinenoord. Ter hoogte van de Oud-Heinenoordseweg, werden de tien de vrachtwagen uitgejaagd en geboeid op een rij gezet. Een van hen schreeuwde in doodsnood ‘Moeder’! Geweerschoten maakten een einde aan hun leven. 
De terechtstelling was een vergelding voor de liquidatie, een dag eerder, van de NSB-burgemeester Marinus Adrianus Simonis van Nieuw-Beijerland op de plek waar de tien werden terechtgesteld, en waar nu het monument ‘Moeder’ staat. Henderik werd begraven in een gezamenlijk graf op de Algemene Begraafplaats te Heinenoord en op 9 april 1963 werden zijn stoffelijke resten overgebracht naar het Nationaal Ereveld in Loenen. Vermoedelijk werd Duvaloois verraden, maar wie daarvoor verantwoordelijk was, is nooit achterhaald.

Tijdens de herdenking maandag las Fred Thieme een gedicht voor, gemaakt door zijn vader J.F.S. Thieme. Die moest als jongeman van 21 jaar als dwangarbeider naar Duitsland. Hij was zeer slechthorend. Na de oorlog keerde hij lopend naar huis terug en zette daar kort na de oorlog, mei 1945, zijn gevoelens op papier. Dat gedicht droeg zijn zoon Fred maandagavond voor.

Overigens ontstonden er in Duitsland volgens zoon Fred goede contacten met sommige Duitsers, en zo gingen Fred met zijn broer Hans en vader in 1958 op bezoek bij vrienden. Op de fiets naar Neu Brottenbroich, tussen Aken en Keulen. 

‘Het gedicht maakt duidelijk hoe heftig de gevoelens van mensen zijn geweest in die verschrikkelijke tijd’, zegt Fred. ‘Ook net voor en ook nog na de bevrijding. Voor velen was het geloof en vertrouwen en hoop op vrede het enige houvast.’

Het gedicht luidt als volgt: 

Gedicht U te Blijven Voelen 

U te blijven voelen in mijn hart, 
Als de mensen woelen, steeds dreigt mijn smart.
Als dan alles wegvalt wat bood steun,
Als ‘k geen uitkomst vinde, ‘k op U leun.

Duisternis omringt mij  -alles zwart-, 
Wolken zie’k slechts wolken Heer, hoe hart.
Wil het ergens lichten, voor mij heen?
“Heer, laat het duisternis zwichten, zegt niet: “Neen”.

Wat mag ‘k daar ontwaren: Rood, geel, blauw? 
Uw hoog in de wolken tegen ’t grauw.
Plots wijkt de beklemmering, want heel dicht.
Zij de bron onzichtbaar, weet ik Licht.

’t Zij ‘k Uw Licht niet zie soms, wijkt ’t toch niet, 
‘k Zie Uw boog verschijnen in ’t verschiet.
Ginds verschijnt Uw teken: Regenboog!
Gij hebt ook in d’angste, op ons ’t oog.

U te blijven voelen in mijn hart, 
Als de mensen woelen, steeds dreigt smart,
Nu dat te beseffen, Hij leidt ’t lot.
Wat kan mij dan treffen, O, Mijn God!