Na tientallen jaren keert het Nieuw-Guinea Herinneringskruis terug.

Hoeksche Waard - Soms komt een verhaal pas na tientallen jaren weer boven water. Dat gebeurde enkele weken geleden, toen de Stichting Hoeksche Waardse Veteranen een bericht ontving van de dochter van een Nieuw-Guinea-veteraan. Haar vader kon vanwege zijn verblijf in een verpleeghuis niet aanwezig zijn bij de gemeentelijke Veteranendag op 2 oktober 2026. Bij het lezen van de naam ontdekte Marcel de Kreek, zelf Bosnië-veteraan en bestuurslid van de Stichting Hoeksche Waardse Veteranen, tot zijn verrassing dat het om een familielid ging. Deze veteraan, Kees van der Mark, bleek zijn neef te zijn. Zijn vader en mijn moeder waren broer en zus. “Wat mij vooral raakte, was dat ik eigenlijk nooit wist dat Kees in Nieuw-Guinea had gediend”. Ook bij de voorbereidingen voor de Nieuw-Guinea-ceremonie van vorig jaar, was zijn naam mij niet bekend.”

De officiële documenten bevestigden dat Van der Mark daadwerkelijk in Nieuw-Guinea had gediend. Hij was destijds onderscheiden met het Nieuw-Guinea Herinneringskruis, maar dat was in de loop der jaren zoekgeraakt. Er werd een procedure gestart om het herinneringskruis opnieuw uit te reiken. Ook zijn Staat van Dienst en het bijbehorende certificaat werden opnieuw beschikbaar gemaakt.

En zo kwam het verhaal woensdag 7 oktober tot een bijzonder moment. Samen met Ger van Dien, eveneens Nieuw-Guinea-veteraan, werd Kees van der Mark in het verpleeghuis bezocht. In het bijzijn van zijn vrouw, zoon en dochter kreeg hij zijn Nieuw-Guinea Herinneringskruis opnieuw uitgereikt.

Wat volgde, maakte diepe indruk. Hoewel Van der Mark vanwege zijn Alzheimer steeds meer moeite heeft met het dagelijks leven, kwamen tijdens het bezoek opvallend veel herinneringen naar boven. Samen met Ger van Dien wist hij verschillende namen en ervaringen uit hun diensttijd te benoemen. Vooral zijn werk als radiotelegrafist op Nieuw-Guinea bleek hem sterk te zijn bijgebleven.

„Het was bijzonder om te zien”, vertelt de Kreek. „Je zag hem als het ware weer teruggaan naar die tijd”. Samen met Ger kwamen er namen en ervaringen boven waarvan je dacht: die herinneringen zitten er blijkbaar nog steeds.”

Alsof het verleden even heel dichtbij kwam. Zijn vrouw had voor de gelegenheid bovendien iets bijzonders meegenomen: de originele mariniers veldmuts van Kees. Van der Mark zette de veldmuts graag op. En die paste als de dag van gisteren. Het beeld van de veteraan met zijn oude mariniers veldmuts, het zojuist opnieuw uitgereikte Nieuw-Guinea Herinneringskruis en zijn familie om hem heen, maakte het moment compleet.

„Dat was echt een kippenvelmoment”, aldus de Kreek. „Die veldmuts was van hem uit die tijd. En dan zit hij daar, met het herinneringskruis op zijn jas, het viel allemaal op zijn plaats. Dat zegt eigenlijk meer dan duizend woorden.” Namens de gemeente Hoeksche Waard werd een mooi boeket overhandigd. Ook ontving Van der Mark namens de Stichting Hoeksche Waardse Veteranen de Hoeksche Waardse Veteranen coin.

De aanwezigheid van Ger van Dien gaf de bijeenkomst nog een extra dimensie. Twee Nieuw-Guinea-veteranen, die elkaar niet alleen konden vinden in hun herinneringen, maar ook in hun ervaringen van een periode die inmiddels meer dan zestig jaar achter hen ligt. Voor de familie van Van der Mark was het een bijzonder moment om mee te maken.

Het Nieuw-Guinea Herinneringskruis is uiteindelijk een “klein stukje metaal”. Maar voor Kees van der Mark en zijn familie vertegenwoordigt het een belangrijk deel van zijn leven. Een herinnering aan een periode waarin hij als jonge militair zijn dienst vervulde, ver van huis. En soms is het precies dát wat veteranenwerk betekent: ervoor zorgen dat iemand die zijn bijdrage heeft geleverd, niet wordt vergeten.

Na tientallen jaren kreeg Kees van der Mark zijn herinneringskruis terug. Waarbij de Kreek hem nogmaals nadrukkelijk bedankte voor zijn inzet met daarbij de waardering vanuit Defensie. “Ach, ik ben maar een gewone boeren jongen” zei Van der Mark. Waarop de Kreek antwoordde: “Maar jij was er wel, ver weg van de Hoeksche Waard, in een vreemd land. Respect.” En misschien nog belangrijker: tijdens het bezoek kwamen ook herinneringen terug die al lange tijd diep verborgen leken te liggen.