Rioolgemaal Oud-Beijerland doet na 70 jaar nog steeds dienst

Op Open Monumentendag, zaterdag 9 september, geven wethouder Harry van Waveren en heemraad Hennie Wiersma - den Dulk van Waterschap Hollandse Delta het startsein bij het rioolgemaal aan de Pr. Irenestraat. Het gebouw wordt, als de gemeenteraad akkoord gaat, namelijk een gemeentelijk monument. 

Oud-Beijerland - Ooit dreven de drollen door het centrum van Oud-Beijerland. Klinkt niet zo fris, maar iedereen was daar aan gewend. De Vliet was immers het hoofdriool van het Spuidorp, dat in de jaren ‘50 slechts 7.000 inwoners telde. Maar met de toename van de bevolking groeide ook de overlast. Langzamerhand werd de stank ondraaglijk. Niet alleen de Vliet verspreidde een ‘onwelriekende geur’, ook het water in de sloten van het dorp stonk. 
Het werd hoog tijd dat er iets gebeurde, ook uit het oogpunt van volksgezondheid. Sinds 1937 lag er een rioleringsplan. Veel sloten waren verdwenen en vervangen door rioolbuizen. Maar verder dan de Koninginneweg, de HBS-laan, de Beneden-Oostdijk en enkele andere straten kwam men niet.
De Tweede Wereldoorlog gooide roet in het eten en het werk lag jaren stil. In 1948 pakte men de draad voortvarend op. In 1950 was het dorp aangesloten op de riolering. Enkele jaren later, op 26 augustus 1953, ging de rioolwaterzuivering aan de Prinses Irenestraat, die toen nog Ossenbil heette, officieel in gebruik.

Eerste rioolwaterzuivering
Vooral de situatie in de Vliet verbeterde zienderogen. Het vuile water kwam nu terecht in de splinternieuwe rioolwaterzuivering en werd daar schoongemaakt. Het hoofdriool van weleer veranderde in een helder water, dat zo karakteristiek is voor het centrum van Oud-Beijerland. Het dorp was er trots op. Het was namelijk de eerste rioolwaterzuivering in de Hoeksche Waard.
Er kon 700 m3 afvalwater per uur worden verwerkt. Volgens de berekeningen was dat de hoeveelheid die de 7.000 inwoners per dag produceerden. Eerst verdween het vuile water rechtstreeks in het Spui. Nu wordt het eerst gezuiverd en daarna geloosd in de sloot naast het terrein. „Met volledige medewerking van het polderbestuur, waarvoor wij dit bestuur zeer erkentelijk zijn”, memoreerde burgemeester Hammer tevreden tijdens zijn openingsspeech.
Oud-Beijerland was het vierde dorp in het werkgebied van het huidige waterschap Hollandse Delta met een rioolwaterzuivering. Het zuiveren van afvalwater hielp enorm bij de bestrijding van ziektes als cholera en tyfus.

Verhuizing naar De Bosschen
Oud-Beijerland groeide tegen de klippen op. In de jaren 70 telde het dorp meer dan 10.000 inwoners. De rioolwaterzuivering kon de groei niet meer aan en werd te klein. In 1975 kwam er een nieuwe rioolwaterzuivering aan de Röntgenstraat op het bedrijventerrein De Bosschen. In 1996 volgde daarom een flinke uitbreiding. Inmiddels had het zuiveringsschap het schoonmaken van rioolwater overgenomen van de gemeente. De capaciteit werd vergroot naar 2500 m3 per uur. Dat is ruim voldoende om het rioolwater van de bijna 25.000 Oud-Beijerlanders en hun bedrijven te zuiveren.
De oude zuivering aan de Prinses Irenestraat verdween. Alleen het gebouw met de pompkelder staat er nog. Het doet nu dienst als rioolgemaal. Het is dus het enige overblijfsel van de eerste rioolwaterzuivering op het eiland.
Maar het speelt nog steeds een belangrijke rol. Het rioolwater van vrijwel het gehele dorp verzamelt zich hier in een ondergrondse kelder en gaat vervolgens via één grote leiding naar de huidige rioolwaterzuivering op industrieterrein De Bosschen.

Nieuwe bestemming terrein
Het voormalige terrein van gemeentewerken ligt er jaren troosteloos bij. De bezinkingsvijvers zijn verdwenen net als de ‘geschoren gazons waarin rozen en kleine heesters een plaats hebben gevonden, zodat men min of meer de indruk krijgt een plantsoen te betreden’, waar het Nieuwsblad voor de Hoeksche Waard en IJsselmonde over schreef.
De gemeente Hoeksche Waard werkt plannen uit om hier een gezondheidscentrum te bouwen.