Nico de Pijper: ‘Met plezier gaf ik leiding aan sterk veranderende ouderenzorg’

Strijen - Nico de Pijper is met pensioen. Bijna 20 jaar was hij directeur van Zorgwaard. Hij is een geboren en getogen Hoekschewaarder. Van jongs af aan voelde hij zich tot de ouderenzorg aangetrokken. Toch begon zijn loopbaan daar niet. Voordat hij zich volledig beroepsmatig voor de ouderenzorg in de Hoeksche Waard ging inzetten, was hij werkzaam bij woningstichting Progrez in Dordrecht en vervolgens directeur van een bouwbedrijf in Brabant.

In 2005 trad Nico de Pijper aan als directeur van Trivalent, een kleine voorganger van Zorgwaard. Trivalent omvatte destijds alleen locaties voor ouderenzorg in Puttershoek, ’s Gravendeel en Strijen. Na een fusie in 2010 met de toenmalige zorgorganisatie Sabina van Egmont in Oud-Beijerland ontstond Zorgwaard, een organisatie die nu negen locaties in de Hoeksch Waard omvat.

Geen minuut spijt

Bij zijn aantreden was hij direct vol energie en goede voornemens om te zorgen voor goede huisvesting en zorg om zo een bijdrage te leveren aan de samenleving. ‘’Dat vond ik geweldig. Ik heb me altijd betrokken gevoeld bij ouderenzorg. Vanuit de kerkvoogdij was ik bestuurslid van Avondrust in Strijen. Ik deed met name technische zaken, werkzaamheden die parellel liepen met mijn toenmalige werk.’’ 

In zijn functie bij Zorgwaard was het vooral het sociaal aspect dat hem bijzonder trok. ‘’Het zit in mijn DNA om met mensen voor mensen bezig te zijn. Bij de woningstichting realiseerden we ook ouderenwoningen en maatschappelijke projecten, maar in het bouwbedrijf was de insteek veel commerciëler. Vooral het maatschappelijk aspect was voor mij reden de zorgwereld in te stappen. Daar heb ik geen minuut spijt van gehad.’’ 
In 2005 zag de Hoeksche Waard er bestuurlijk anders uit. Er waren vijf gemeenten, drie woningcorporaties en zeven welzijnsorganisaties. ‘’In mijn beginfase is in ‘de wereld van de verbinding’ veel gebeurd. We hebben nu één gemeente, één welzijnsorganisatie en één woningbouwcorporatie. Dat maakt de lijnen korter en de besluitvorming slagvaardiger. Als Zorgwaard zijn wij niet alleen een grote speler, maar we zijn ook de grootste werkgever van de Hoeksche Waard, dat schept ook verplichtingen.’’

Samen effectiever

Twintig jaar geleden werd nog veel gerealiseerd binnen ieders eigen domein. ‘’Nu zie je dat de aandachtsgebieden verbonden zijn en maatregelen veel minder binnen de afzonderlijke domeinen worden genomen. Om tot de beste oplossingen te komen gaat besluitvorming nu over de domeinen heen. Er is zowel sprake van een tekort aan geschikte woningen als een tekort aan zorgpersoneel. Over die beleidsterreinen heen kunnen we samen heel gericht kijken hoe we die situatie kunnen versterken. Samen zijn we effectiever bezig.’’ 
De Pijper is blij dat de gemeente als eerste gemeente in Nederland zelf een wonen-welzijn-zorg visie ontwikkeld heeft. ‘’Deze visie identificeert de ontwikkelingen van alle partijen om met elkaar bezig te zijn aan de maatschappelijke opgaven van het eiland.’’

De scheidende directeur Zorgwaard ziet dat er op het eiland met betrekking tot de zorg meer en sterkere verbondenheid is dan in de stad. ‘’De Hoeksche Waard is een landelijk gebied met veel inwoners die nog een kerkelijke achtergrond hebben; er is meer community. Vergelijk je onze organisatie met collega’s in de stad dan hebben die soms wel drie keer zoveel medewerkers, maar veel minder vrijwilligers. Wij beschikken alleen al binnen Zorgwaard over duizend vrijwilligers. Dat maakt mede de kracht van ons beleid.’’

Pre-hospice

Het revalidatiecentrum Rembrandt in Oud-Beijerland noemt De Pijper als een mooi voorbeeld van blijvende sociale samenhang. ‘’Het is zo belangrijk dat de inwoners op het eiland kunnen blijven als ze zorg nodig hebben. Hun sociale netwerk blijft in de buurt en de sociale structuur blijft in stand. Dat moeten we de komen jaren zien vast te houden. Samen zoeken naar gecombineerde oplossingen. Als je dat kan, maak je je sterk.’’

Verpleeghuiszorg wordt zwaarder en zwaarder. ‘’Mensen blijven langer thuis wonen en verlaten hun woning pas als zorg niet meer uit te stellen is. De tijd dat ze bij ons verblijven is korter en intenser. Als deze tendens doorzet worden wij een pre-hospice. Tegelijk vraagt het langer zelfstandig wonen om veel meer investeringen. Verzorgingshuizen zijn er niet meer en de eigen woning is niet altijd geschikt. Je kunt denken aan een woonvorm waarbij mensen met elkaar wonen en voor elkaar zorgen. Mensen kunnen zo zelfstandig blijven wonen, houden zelf de regie en de eigenwaarde blijft intact.’’ 

De Pijper wijst daarbij op de noodzaak van gezondheidsrendement. ‘’Veel meer preventief handelen om zorg te voorkomen en meer vanuit de samenleving. Dat is best een vraagstuk naar onze kinderen.’’ De Pijper haalt een voorbeeld aan van een zoon die op grote afstand van zijn vader in de Hoeksche Waard woont en aangaf daardoor niet veel te kunnen doen. ‘’Mijn advies, ‘als je voor hem niets kunt doen, doe dan vrijwilligerswerk in je eigen omgeving’. Dat heeft hij ook gedaan.’’ 

De Hoeksche Waard is een uitgestrekt gebied. ‘’Mensen willen het liefst alle voorzieningen in de eigen kern. Dat gaat niet. Er zijn keuzes nodig. Misschien niet in eigen kern, maar alles moet wel bereikbaar zijn.’’

‘Iedereen is voor mij gelijk’

‘’Afscheid nemen is niet makkelijk omdat ik het werk met zoveel plezier heb gedaan’’, zegt De Pijper. ‘’Ik was 24/7 met de organisatie bezig. In privétijd gingen die gedachten door. Het zal even wennen zijn om de verantwoordelijkheid van de organisatie niet meer te hebben. De contacten met relaties, organisaties, bewoners, medewerkers en vrijwilligers ga ik missen. Ik vond dat geweldig. Iedereen is voor mij gelijk. Of dat iemand is van de Raad van Toezicht of iemand die schoonmaakt, we hebben het met elkaar gedaan. Iedereen heeft grote waarde in de organisatie. Dat moet je koesteren. 
Ik ben een bruggenbouwer. Daarom is dit werk het leukste om te doen. Ik kijk er met een fantastisch gevoel op terug. We zijn allemaal passanten, als je begint sta je op de schouders van je voorganger. Daarna bouw je weer door in de organisatie. Van belang is dat je het samen doet, zodat de organisatie niet afhankelijk wordt van de individuen die eraan trekken.’’

Nu De Pijper met pensioen is wil hij de eerste paar maanden afstand houden. ‘’Maar ik ga nog wel wat doen met maatschappelijke waarde.’’ Tot slot kijkt De Pijper terug: ‘’Bij mijn start in 2005 lag er een grote vastgoedopgave. Alle locaties zijn vernieuwd. We kozen destijds bewust voor kleinschaligheid, zodat bewoners in eigen kernen konden blijven wonen. Toen waren het bij de kennis en beleid van toen goede keuzen. Nu moet je bijsturen. De huidige tijd en omstandigheden vragen om andere keuzen, hoe pijnlijk dat soms ook kan zijn.’’

(tekst: Sieka Romeijn-Hedmann)