‘Als we leren van het verleden is er hoop voor de toekomst’

Heinenoord - ‘Het besef van vrijheid leeft meer dan andere jaren als we zien hoe kwetsbaar onze vrijheid is en hoe dichtbij de oorlog’. Dat zei ds. E. Agterhuis, plaatselijk predikant van de Hervormde gemeente van Heinenoord. In die kerk werd zondagmiddag 4 mei een gezamenlijke herdenking gehouden. Er waren sprekers en gepaste muziek. Aansluitend volgde een stille tocht naar monument Moeder aan de N217. Daar werd om 15.00 uur 2 minuten stilte gehouden. Burgemeester F.D. van Heijningen legde daarna namens de Oranje- en dorpsverenigingen een krans. Hij deed dat samen met kinderburgemeester Seppe Rijnberk. Ook de veteranen legden een krans. 

In de bijeenkomst in de kerk merkte ds. Agterhuis op dat woorden als ‘noodpakket’ en ‘schuilkelder’ ineens weer tevoorschijn komen. ‘Dat geeft deze dagen een extra lading. Bevrijdingsdag kan er niet zijn zonder Dodenherdenking. Wat toen gebeurd is willen we nooit meer. We leven in een tijd van toenemende tegenstellingen, onvrede. Dat wordt gevoed en we moeten oppassen dat het geen voedingsbodem voor haat wordt. Waar dat toe kan leiden hebben we gezien in de Tweede Wereldoorlog.  We moeten de herinnering levend houden, nog eens 80 jaar vrijheid zal afhangen van veel factoren. Als we leren van het verleden is er hoop voor de toekomst. Niet over elkaar maar met elkaar praten, laten we ons daar samen voor inzetten.’ 

Mijn ouders zwegen

Daarna hield mevrouw G. H. Jongerius een indrukwekkend verhaal met de veelzeggende titel: Mijn ouders zwegen. ‘In ben een oorlogskind’, sprak ze, ‘de oorlog zit in me. Mijn vader zat in het verzet, maar vertelde daar nooit over. Hij had gedaan wat hij moest doen, zei hij. Mijn moeder werd als kind opgepakt tijdens een razzia en kwam in Auschwitz terecht. Ze overleefde vreselijke medische experimenten in het beruchte Blok 10, een meisje van 11 jaar. Eigenlijk kon ze later medisch gezien geen kinderen meer krijgen maar ik werd jaren later toch geboren. De zwaar getraumatiseerde familie zag mij als een Godsgeschenk, ik was een lichtpuntje na alle verschrikkingen die ze meegemaakt hadden. Maar hoe kon je daarover praten met anderen die dat niet meegemaakt hadden? Daarom kozen ze er altijd maar voor te zwijgen, altijd maar zwijgen. Ze kónden er niet over praten, mijn moeder kon niet met me mee als ik een vaccinatie moest, ze wilde wel, maar kon niet. Nu begrijp ik het. Ik wil niet zwijgen, mijn ouder verdienen het niet vergeten te worden net als al die anderen die hun leven voor onze vrijheid gaven.’ 

Liesbeth Goedbloed, Dichter van de Hoeksche Waard, droeg een gedicht voor en er waren een aantal muzikale momenten met orgel en viool. 

Bij het monument Moeder waar het gezelschap zich na de bijeenkomst heen begaf sprak burgemeester Erik van Heijningen nog kort. Hij gaf aan dat deze dag de vele slachtoffers van de oorlog en nadien herdacht worden, vaak nog jonge mensen en ook burgerslachtoffers. ‘De Hoeksche Waard kent de verhalen van moed en verzet’, aldus Van Heijningen, ‘wat een impact heen dat gehad op families, vaak generaties later nog. Zovelen stierven in onvrijheid. Terugkijken en doorgeven, betekenis geven aan de vrijheid die wij nu hebben, dan zijn hun offers niet voor niets geweest. We moeten blijven ijveren voor de vrede, en samen herdenken, jong en oud. Vrijheid vraagt iets van ons allemaal, we moeten waken tegen onverdraagzaamheid, zelf het goede voorbeeld geven, respect voor elkaar hebben en blijven omzien naar elkaar.’ 

(tekst: Conno Bochoven)